Ħarsa Ħafifa
Malta ħadet sehem għall-ewwel darba fil-Kompetizzjoni Ewropea tal-Istatistika (ESC) fl-2024. Dan l-avveniment huwa kkoordinat mill-Eurostat, l-aġenzija tal-istatistika tal-Unjoni Ewropea, bl-għan ewlieni li jrawwem il-kurżità u l-interess fl-istudenti għall-qasam tal-istatistika. L-ESC hija mfassla apposta għall-istudenti fl-edukazzjoni sekondarja u sekondarja għolja, ta’ bejn l-14 u t-18-il sena, u tħeġġiġhom jikkompetu billi jsolvu l-isfidi statistiċi, ifittxu d-data, u jfasslu soluzzjonijiet analitiċi. L-istudenti se jinqasmu f’żewġ kategoriji: Kategorija A għal dawk fl-edukazzjoni sekondarja ogħla ta’ bejn is-16 u t-18-il sena u Kategorija B għal dawk fl-edukazzjoni sekondarja ta’ bejn l-14 u s-16-il sena.
Filwaqt li tibda fuq livell nazzjonali li mbagħad tgħaddi għall-istadju Ewropew, din il-kompetizzjoni tgħin lit-timijiet parteċipanti biex jaħdmu flimkien u jassessjaw l-għarfien teoretiku tagħhom. Dan iwassalhom ukoll biex irawmu l-apprezzament għad-data maħruġa minn sorsi tal-istatistika uffiċjali, filwaqt li jiksbu fehim aktar profond tas-siwi tal-istatistika għas-soċjetà.
Din il-kompetizzjoni qiegħda ssir fʼżewġ fażijiet:
- Il-fażi nazzjonali: għal Malta dan huwa organizzat mill-Uffiċċju Nazzjonali tal-Istatistika (NSO) u ġie msejjaħ Data Smackdown. Ir-rebbieħa ta’ din il-kompetizzjoni nazzjonali se jkollhom l-opportunità li jirrappreżentaw lil Malta fil-kompetizzjoni Ewropea tal-istatistika tal-2027, u jikkompetu flimkien mar-rebbieħa minn istituti nazzjonali oħra tal-istatistika madwar l-Ewropa.
- Il-fażi Ewropea: organizzata mill-Eurostat: l-aqwa żewġ timijiet taż-żewġ kategoriji ta’ etajiet se jkunu jistgħu jipparteċipaw fil-fażi Ewropea.
L-għanijiet ġenerali tal-kompetizzjoni Ewropea tal-istatistika huma:
- Li ġġib ’il quddiem il-kurżità u l-interess fl-istatistika fost l-istudenti.
- Li tgħin lill-għalliema biex jużaw materjal ġdid fit-tagħlim tal-istatistika billi timbotta l-użu ta’ data reali u t-tiftix għal applikazzjonijiet ta’ għarfien statistiku miksub.
- Biex turi lill-istudenti u l-għalliema l-funzjoni tal-istatistika f’diversi aspetti tas-soċjetà, u tagħmilha magħrufa bħala studju universitarju.
- Li tippromovi x-xogħol f’tim u l-kollaborazzjoni biex jintlaħqu għanijiet komuni.
Il-parteċipazzjoni f’Data Smackdown tinqasam f’żewġ kategoriji:
- Kategorija A, li tinkludi studenti fl-ewwel u t-tieni sena tas-sekondarja għolja mweldin fis-snin 2009–2011 (bejn wieħed u ieħor ta’ 16-18-il sena), u
- Kategorija B, li tilqa’ studenti tal-iskola sekondarja mweldin fis-snin 2011-2013 (ta’ madwar 14-16-il sena).
L-istudenti jridu jkunu qed jistudjaw f’kulinkwa ċentru edukattiv rikonoxxut uffiċjalment f’Malta. Huma se jieħdu sehem f’timijiet ta’ minn student wieħed sa tlieta u l-membri kollha tat-tim għandhom ikunu mill-istess skola u kategorija. Kull tim għandu jkollu għalliem miċ-ċentru tiegħu li jagħmilha ta’ tutur tat-tim u li jissorvelja x-xogħol tiegħu.
M’hemmx limitu għan-numru ta’ parteċipanti / timijiet mill-istess ċentru u lanqas għat-timijiet immexxijin mill-istess tutur.
L-istudenti ma jistgħux ikunu parti minn iżjed minn tim wieħed.
Il-parteċipanti fil-kompetizzjoni Data Smackdown se jagħmlu żewġ testijiet eliminatorji. Huma biss dawk li jgħaddu miż-żewġ testijiet li se jkunu fost il-finalisti tal-kompetizzjoni.
L-ewwel test se jsir permezz ta’ formola online li hija magħmula minn tliet partijiet b’mistoqsijiet magħluqa. Dawn il-mistoqsijiet se jkollhom erba’ tweġibiet possibbli li minnhom waħda biss se tkun l-għażla t-tajba.
It-tieni test se jkun fih preżentazzjoni magħmula f’format pdf, li jeħtieġ tintbagħat bil-mod stabbilit minn hawn ’il quddiem.
Mhux se jkun meħtieġ li wieħed jivvjaġġa xi mkien biex jagħmel xi wieħed miż-żewġ testijiet.
L-ewwel test:
L-ewwel test se jkun fih tliet partijiet:
a. Test tal-għarfien bażiku
L-għan huwa li jitwieġbu 10 mistoqsijiet dwar il-fehim tal-kunċetti bażiċi tal-istatistika, l-interpretazzjoni tal-graffs, il-probabbiltajiet bażiċi eċċ.
Se titħejja ġabra ta’ mistoqsijiet b’livell differenti ta’ diffikultà għal kull kategorija.
b. Test tal-użu tas-sorsi uffiċjali tad-data tal-istatistika
L-għan huwa li jitwieġbu 10 mistoqsijiet dwar data varjata tal-istatistika. Dan ikun jeħtieġ navigazzjoni fis-sit elettroniku tal-Uffiċċju Nazzjonali tal-Istatistika.
ċ. Test dwar it-tifsir tar-rapporti tal-istatistika
L-għan huwa li jitwieġbu 10 mistoqsijiet dwar il-pubblikazzjoni tal-Eurostat “Demography of Europe, 2026 edition.” Din il-pubblikazzjoni se tkun disponibbli bl-Ingliż.
It-tieni test:
Produzzjoni ta’ riċerka tal-istatistika
F’din il-biċċa xogħol, it-timijiet għandhom iħejju stqarrija tal-aħbarijiet billi jużaw sett taʼ data fl-Excel, li se jkun iffaċilitat mill-NSO. Is-sett taʼ data se jkun komprensiv u se jippermetti l-istħarriġ ta’ aspetti differenti ta’ informazzjoni skont l-għażla tal-parteċipanti.
Ir-riżultati ta’ din il-biċċa xogħol se jkunu ppreżentati f’dokument PDF li jinkludi t-taqsimiet li ġejjin:
- L-Isem.
- Il-Headline.
- Kummentarju li jfiehem ir-riżultati li joħorġu mill-analiżi tas-sett taʼ data.
- It-Tabelli, il-graffs u viżwalizzazzjonijiet oħra.
- Il-Konklużjoni.
- It-Taqsima tal-metodoloġija: l-għodod użati, it-teknika tal-analiżi tal-informazzjoni, eċċ.
Fil-bidu tal-istqarrija tal-aħbarijiet se tiddaħħal paġna li turi l-isem tat-tim, l-iskola, il-lokalità, u l-kategorija li fiha jkun qed jieħu sehem it-tim. Biex ikun żgurat li t-timijiet kollha jkollhom l-istess wisaʼ biex jippreżentaw xogħolhom, is-sottomissjonijiet m’għandhomx ikunu itwal minn tmien paġni A4, inkluża l-paġna tal-bidu bit-tagħrif dwar it-tim, iċ-ċarts, it-tabelli, in-noti tal-metodoloġija u r-riferenzi. Jekk jogħġbok, uża tipa Arial ta’ 11-il punt għat-test ewlieni, tipa grassa ta’ 12-il punt għat-titli, spazjar tal-linja ta’ 1.15, u marġni ta’ 2.5 ċm. Iċ-ċarts m’għandhomx ikunu usa’ minn 15-il ċm b’għoli ta’ 8 ċm, b’tikketti ta’ mill-inqas 11-il punt. Jekk jogħġbok, tnaqqasx id-daqs jew il-marġnijiet tat-tipa biex tqiegħed kontenut addizzjonali fil-limitu tal-paġna.
Id-dokument PDF għat-tieni biċċa xogħol m’għandux jaqbeż it-tmien paġni b’kollox (inkluża l-paġna tal-bidu bit-tagħrif dwar it-tim). Għandu jkollu wkoll sa massimu taʼ erbaʼ ċarts u mhux aktar minn erbaʼ tabelli. Tali pdf se jissemma bl-isem eżatt tat-tim, u se jittella’ fuq il-pjattaforma fi żmien l-iskadenza.
Bħala parti mill-kompetizzjoni, l-istudenti jistgħu jintalbu jippreżentaw is-sejbiet irrappurtati fl-artiklu tal-aħbarijiet quddiem panel ta’ ġurati.
Il-ġurija se tevalwa biss il-partijiet tal-fajl pdf li jistgħu jkunu pprintjati. Elementi bħall-ħoloq għal kontenuti esterni, videos inkorporati u ħwejjeġ simili mhux se jitqiesu bħala parti mix-xogħol u għalhekk mhux se jgħoddu għall-assessjar.
L-analiżi se tkun limitata għas-sett ta’ data speċifiku; l-ebda xogħol mhu se jkun aċċettat jekk isiru analiżi u użu ta’ databases differenti u lanqas dawk li fihom ikun hemm żieda ta’ informazzjoni kumplimentari. M’hemm l-ebda restrizzjoni fuq is-softwer użat għat-tħaddim tad-database.
Nota: It-timijiet jistgħu jużaw għodod tal-IA biss biex jiċċekkjaw jew itejbu l-grammatika, l-ortografija u ċ-ċarezza tat-test li jkunu kitbu. L-għodod tal-IA m’għandhomx jintużaw biex issir l-analiżi, ikunu mfissrin ir-riżultati, ikunu ġġenerati r-riżultati jew il-konklużjonijiet, jew jinkitbu partijiet kbar tas-sottomissjoni. Kull tim huwa responsabbli għall-preċiżjoni u l-oriġinalità ta’ ħidmietu u għandu jkun kapaċi jfiehem kif ikun wasal għar-riżultati tiegħu. Timijiet li jinstabu li jkunu użaw l-IA bi ksur ta’ dawn ir-regoli se jiġu skwalifikati.
L-ewwel test
Kull wieħed mit-tliet partijiet tal-ewwel test se jkun assessjat f’termini ta’ suċċess u falliment, filwaqt li jitqies li tweġiba tajba ġġorr magħha punt, tweġiba ħażina tnaqqas 0.33 ta’ punt u mistoqsija mingħajr tweġiba ma ġġorr l-ebda punt. Il-grad massimu għal kull wieħed mit-tliet testijiet se jkun ta’ 10 punti.
Ir-riżultat tal-ewwel biċċa xogħol jinkiseb billi tinħadem il-medja aritmetika, imqarrba sa punt deċimali wieħed, tal-punteġġi miksuba f’kull wieħed mit-tliet testijiet, u r-riżultat ikun immultiplikat b’10, sabiex il-punteġġ finali għal din il-biċċa xogħol ikun ta’ massimu ta’ 100 punt. Il-klassifika tat-timijiet parteċipanti kollha se tinħadem hekk. Mill-inqas nofs it-timijiet se jkunu maqlugħa wara l-ewwel biċċa xogħol.
Il-punti miksuba fl-ewwel biċċa xogħol se jintużaw biex jikkwalifikaw lit-timijiet għat-tieni biċċa xogħol. Barra minn hekk, il-punteġġ fl-ewwel biċċa xogħol ikun inkluż fil-kalkolu tal-grad finali b’piż ta’ 25%.
L-assessjar tat-tliet partijiet u l-kalkolu tal-punteġġ finali għall-ewwel test se jsiru awtomatikament minn programm.
Dawk it-timijiet li jgħaddu mill-ewwel test se jingħataw diploma.
It-tieni test
L-aspetti li ġejjin se jitqiesu meta jiġi assessjat il-fajl pdf tat-tieni test:
- Il-preżentazzjoni tar-riżultat (20%)
- Ir-riżultat huwa strutturat f’partijiet differenzjati sewwa
- Il-preżentazzjoni hija ċara u li tista’ tinqara bla tbatija
- Hemm referenzi għal sorsi/biblijografija
- Għanijiet (20%)
- Ir-riżultat għandu għan ċar
- Hemm għanijiet sekondarji definiti sewwa
- L-interess fl-istudju tal-għanijiet proposti huwa argumentat
- Id-data analizzata hija xierqa biex ikunu studjati l-għanijiet stabbiliti
- L-analiżi tal-informazzjoni (40%)
- Hemm bilanċ tajjeb fost it-tabelli, il-graffs u l-indikaturi tat-tendenza ċentrali
- It-tabelli u l-graffs għandhom kummenti sabiex tkun enfasizzata l-aktar informazzjoni relevanti
- Il-graffs huma xierqa u jgħinu biex tintlaħaq u tkun sostnuta l-konklużjoni
- Ir-raġunijiet għall-użu ta’ kull indikatur tal-istatistika huma mfissra
- L-analiżi mwettqa hija f’konformità mal-livell edukattiv tat-tim
- Konklużjonijiet (20%)
- Hemm konklużjoni waħda għal kull għan u konklużjoni ġenerali wkoll
- Hemm twissijiet dwar il-limitazzjoni tal-konklużjonijiet tal-analiżi (jekk dawn il-limitazzjonijiet jeżistu)
Il-ġurija se tagħżel l-aħjar ħames xogħlijiet f’kull kategorija u tassessjahom b’massimu ta’ 100 punt. Il-punteġġ għat-tieni biċċa xogħol se jkun inkluż fil-kalkolu tal-grad finali b’piż ta’ 75%.
Il-Punteġġ finali
Il-punteġġ finali għaż-żewġ testijiet għal kull kategorija jinkiseb bħala l-medja ponderata, b’massimu ta’ tliet punti deċimali, tal-punteġġi miksubin fl-ewwel u t-tieni test, bil-formula li ġejja:
Punteġġ finali = 0.25 * tal-punteġġ tal-1el test + 0.75 * tal-punteġġ tat-2ni test.
It-tim rebbieħ huwa dak li jikseb l-ogħla punteġġ finali. Iż-żewġ timijiet l-oħra minn kull kategorija se jitqiesu finalisti tal-kategoriji rispettivi tagħhom.
Il-Ġurija
Il-ġurija għall-fażi nazzjonali se tkun magħmula minn erba’ persuni, tlieta mill-NSO u waħda mill-Università ta’ Malta.
Id-deċiżjoni tal-ġurija hija finali.
Il-Komunikazzjoni tad-deċiżjoni tal-ġurija u ċ-ċerimonja tal-għoti tal-premjijiet
Id-deċiżjoni tal-ġurija titħabbar lir-rebbieħ u lill-finalisti b’email u tkun ippubblikata f’https://nso.gov.mt fid-data msemmija mill-NSO. Se ssir ċerimonja tal-għoti tal-premjijiet li fiha l-iskejjel parteċipanti, it-tuturi tat-tim rebbieħ u t-timijiet rebbieħa jingħataw il-premjijiet.
Il-Pubblikazzjoni tal-Preżentazzjonijiet
Il-preżentazzjonijiet rebbieħa tat-tieni test jitħabbru fuq is-sit elettroniku tal-NSO, u juru l-ismijiet tat-timijiet, l-iskola li jkunu ġejjin minnha u l-kategorija tagħhom. Il-parteċipanti se jaċċettaw dawn ir-regoli u jippermettu l-pubblikazzjoni tax-xogħlijiet tagħhom. Il-materjali kollha ppreżentati fil-fażi nazzjonali tal-kompetizzjoni se jkunu proprjetà tal-Uffiċċju Nazzjonali tal-Istatistika ta’ Malta, u għalhekk, se jinżammu minnu. Dawn mhumiex se jingħataw lura lill-istudenti.
Il-Fażi Ewropea tal-Kompetizzjoni Ewropea tal-Istatistika 2027
It-tim rebbieħ u l-finalisti bl-ogħla grad ta’ kull kategorija se jkunu eliġibbli biex jieħdu sehem fil-fażi Ewropea tal-kompetizzjoni Ewropea tal-Istatistika. L-organizzazzjoni tal-fażi nazzjonali se tikkuntattja lit-timijiet fi żmien xieraq biex tgħarrafhom dwar il-fażi Ewropea.
Għal dan il-għan, il-ġurija se tħejji lista b’mhux aktar minn tliet timijiet għal kull kategorija magħżula skont l-ogħla grad miksub fil-fażi nazzjonali. L-ewwel tim fil-lista se jkun ir-rebbieħ, segwit miż-żewġ finalisti. F’każ li t-timijiet imressqin ma jkunux jistgħu jattendu jew jirrifjutaw li jipparteċipaw fil-fażi Ewropea, il-ġurija tikkuntattja lit-tim li jkun imissu fil-lista msemmija hawn fuq.
Aktar tagħrif u regoli applikabbli għall-fażi Ewropea tal-kompetizzjoni Ewropea tal-Istatistika jinsabu fis-sit elettroniku ddedikat.
Is-suġġett tal-vidjow jitħabbar aktar tard.
Iż-Żamma tad-drittijiet
L-Uffiċċju Nazzjonali tal-Istatistika jżomm id-dritt li jibdel it-termini u l-kundizzjonijiet tal-fażi nazzjonali tal-ESC, speċjalment id-dati mħabbrin fil-kalendarju, jew saħansitra t-tħassir possibbli tiegħu, kull meta jkun hemm raġuni ġustifikata. Dan it-tibdil isir pubbliku fuq https://nso.gov.mt.
L-Aċċettazzjoni tar-regoli tal-fażi nazzjonali tal-ESC
Il-parteċipazzjoni fil-fażi nazzjonali tal-Kompetizzjoni Ewropea tal-Istatistika (ESC) tassumi l-aċċettazzjoni taʼ dawn ir-regoli kollha.
Il-Premjijiet
It-timijiet rebbieħa tad-Data Smackdown, wieħed mill-Kategorija A u wieħed mill-Kategorija B, se jirċievu l-premjijiet li ġejjin:
- Għall-iskejjel u t-tuturi kollha li jieħdu sehem
Premju għall-parteċipazzjoni.
- Għall-iskola tat-tim rebbieħ
Trofew.
- Għat-tuturi tat-timijiet rebbieħa
Jingħataw vawċers tal-flus, kif ġej: €300 għall-ewwel post, €175 għat-tieni post u €100 għat-tielet post.
Fil-każ taʼ żewġ timijiet rebbieħa, li jkollhom l-istess tutur, dan tal-aħħar jieħu biss premju wieħed.
- Għal kull student tat-tim rebbieħ
Trofew u materjal promozzjonali.
Jingħataw vawċers tal-flus, kif ġej: €300 għall-ewwel post, €175 għat-tieni post u €100 għat-tielet post.
Ir-Reġistrazzjoni
It-tuturi ta‘ timijiet li jixtiequ jieħdu sehem fil-Kompetizzjoni tal-NSO Data Smackdown għandhom jiktbu lit-timijiet online billi jagħfsu l-buttuna ‘Irreġistra Issa!’. Ir-reġistrazzjoni għandha tinkludi l-informazzjoni kollha mitluba fil-formula.
Il-parteċipanti jistgħu jibagħtu l-mistoqsijiet tagħhom b‘ittra elettronika lil [email protected].
Ir-reġistrazzjoni tagħlaq nhar it-22 ta‘ Novembru 2026.
Kofinanzjat mill-Unjoni Ewropea. Il-fehmiet u l-opinjonijiet murijin huma madankollu dawk tal-awtur(i) biss u mhux bilfors jirriflettu dawk tal-Unjoni Ewropea jew tal-Kummissjoni Ewropea.
La l-Unjoni Ewropea u lanqas l-awtorità li tagħti l-għotja ma jistgħu jinżammu responsabbli għalihom.
